Diploma denklik mağdurları çözüm bekliyor! 'YÖK kişiye özel muamele uyguluyor'

Yurt dışında eğitim alanlar denklik sorunu nedeniyle Türkiye’de sorunlarla karşılaşıyor. Yasa değişikliğiyle beklediklerini belirten Diploma Denklik Mağdurları Derneği Başkanı Ahmet Özdemir, mağduriyetlerini ve çözüm önerilerini anlattı.

Aydınlık Gazetesi’nden Yusuf Tunçer’in haberine göre, Türkiye'de sahte diploma ve denklik skandalları gündemi sarsarken, yurt dışında eğitim alanlar da denklik nedeniyle mağdur olduklarını söylüyor. Diploma Denklik Mağdurları Derneği Başkanı Ahmet Özdemir, yaklaşık 200 bin kişinin, yurt dışında YÖK'ün tanıdığı üniversitelerden mezun oldukları halde YÖK’ten denklik alamadığını belirtiyor. YÖK'ün tutumunun Türkiye’nin de 56 ülkeyle birlikte taraf olduğu Lizbon Sözleşmesi'ne ve Anayasanın 90’ıncı maddesine aykırı olduğunu belirten Özdemir, kişiye özel kararlar ve rüşvet iddialarını Aydınlık’a anlattı.

YÖK’TEN TANIMA VAR, DENKLİK YOK

Yurt dışında eğitim almadan önce YÖK’e danıştıklarını dile getiren öğrenciler, seçtikleri üniversitelerin tanındığına dair resmi yazı almışlar. Ancak Türkiye’ye döndüklerinde YÖK, “Tanıdım ama denklik vereceğim demedim” diyerek başvuruları reddetmiş. Özdemir, “Türkiye’nin taraf olduğu Lizbon Sözleşmesi’ne göre, tanınan bir üniversiteden mezun olanlar, kendi ülkesinde mezun gibi işlem görmeli. Anayasa’nın 90. maddesi uluslararası anlaşmaları üstün tutar. Ancak YÖK, yeni yönetmelikler çıkararak ve bunları geriye dönük uygulayarak mağduriyet yaratıyor.” diyor.

Özdemir, kendi deneyimiyle bu çelişkiyi şöyle anlatıyor: “2018’de Bosna Hersek Uluslararası Travnik Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun oldum. YÖK, okulu tanıdığını resmi yazıyla bildirdi. Sınıf arkadaşlarımın bir kısmı, hatta Sağlık Bakanlığında avukat olanlar denklik aldı. Ama bana denklik verilmedi. YÖK’ün cevabı: ‘İncelemeler kişiye özel yapılır.’

Özdemir, benzer bir örneği de Kuzey Makedonya Vizyon Üniversitesi’nden veriyor. Gittikleri okulda Türkçe eğitim aldıkları gerekçesiyle denklik talebi reddedilen öğrenciler, aynı sınıftan 6 kişinin doğrudan denklik aldığını öğreniyor.

Bilgi Edinme Kanunu kapsamında CİMER üzerinden YÖK’ün verdiği yanıt şöyle: Aynı okuldan 6 kişiye denklik, 55 kişiye seviye tespit sınavı, 137 kişiye ret kararı.

KİŞİYE ÖZEL KARARLAR VE RÜŞVET İDDİALARI

YÖK’ün “münferit inceleme” politikası, ayrımcılık suçlamalarına yol açıyor. Özdemir, “Aynı sınıf, aynı hoca, aynı dersler. Birine denklik veriliyor, diğerine reddediliyor. Eğitimde sorun varsa uygulama herkese olmalı. YÖK, ‘Denklik incelemeleri münferiden (kişiye özel) yapılır’ deyip konuyu kapatıyor. Yönetmeliğine koymuş bunu.” ifadelerini kullandı.

Rüşvet iddiaları ise skandalı büyütüyor. Özdemir, şunları söylüyor: “Denklik alanlar, TVS Grup gibi danışmanlık firmalarına vekalet verip 50 bin Euro ödediklerini ima ediyor. Bu tür firmalardan Derneğimize ‘yönlendirme yap, denklikleri çözelim’ teklifleri geldi. ‘Vekalette bizim şirketin isminizi gördüklerinde bir sorun yaşamayacaksınız’ dediler. 2019-2020’de bir emekli emniyet müdürü bu işlerden 19 yıl hapisle yargılanıyor. Bursa’da rüşvet operasyonu yapıldı, rüşvet vermekten 19 kişi tutuklandı ama dosyada bir tane rüşvet alan yok.”

Basında 46 sanıktan bahsedilse de, 2022’de Çorum veya Çankırı’da 550 sanıklı bir soruşturma olduğu biliniyor. Özdemir, “Parayı veren denklik alıyor, hak eden, rüşvet vermeyen mağdur kalıyor.” diyor.

‘MAĞDUR SAYISI 200 BİNİ GEÇİYOR’

Özdemir, YÖK Başkanının, kendilerini “bin-bin 500 kişilik grup” ve “FETÖ’cü” diye yaftalamaya çalıştığını söyledi. CİMER üzerinden aldıkları verilere göre, yalnızca 2017-2023 arasında 79 bin 915 denklik başvurusu yapılmış, sadece 813’üne onay çıkmış. YÖK, ‘2017 yılı öncesini göremiyoruz’ demiş. Özdemir, “Basit bir hesapla mağdur sayısı 200 bini geçiyor.” dedi. FETÖ suçlaması için ise, “Suç duyurusu bekliyoruz, ama YÖK’ten tek bir suç duyurusu yok. Devlet görevlisi, varsa bir bildiği şikayet eder. Bizi FETÖ ile suçluyor ama YÖK gibi bir kurumdan FETÖ bağlantısı gerekçesiyle ihraç sıfır!” eleştirisini getiriyor.

HAKİMLERE BRİFİNGDEN SONRA DAVALAR ALEYHE

2022’de kurulan Diploma Denklik Mağdurları Derneği, mağduriyetlerini duyurmaya çalışırken bir yandan da hukuki mücadele yürütüyor. Özdemir, şu bilgileri paylaşıyor: “2018’e kadar davalar öğrenci lehine sonuçlanıyordu. Sayıştay, hatalı kararlarının tazminat riski yaratacağı uyarısında bulundu YÖK’e. YÖK, çözüm yerine denklik davalarına bakan hakimleri 3 kez toplantıya çağırdı binasına. Anayasa’nın 138. maddesine aykırı olan bu brifingler, YÖK’ün faaliyet raporlarında açıkça yer aldı. Hakimleri şikayet ettik, HSK soruşturma izni vermedi. AYM de, brifingi ‘görüş alma’ olarak saydı. Bazı arkadaşlarımız dosyalarını AİHM’ye taşıdı, ama henüz karar yok.”

ÇÖZÜM TALEBİ: ADİL DENKLİK SİSTEMİ

Mağdurlar, doğrudan denklik değil, adil bir çözüm istiyor. Özdemir, “FETÖ vb. gibi terör bağlantısı tespit edilmeyenlere fark dersi ve stajla denklik verilsin. Maç ortasında kural değiştirilmez. YÖK, 2018’de mezun olana 2019 yönetmeliğini dayatıyor. Bu hukuksuzluk.” diyor. Yetkililerden yasa değişikliği talep eden mağdurlar, seslerinin duyulmasını bekliyor.

SAHTE DENKLİK ÇETESİ

Türkiye, sahte diploma skandalıyla sarsılmışken bir yandan da sahte denklik çetesi ortaya çıktı. Bu seferki skandalda ise hiç yurt dışına çıkmadığı halde hukuk, eczacılık ve tıp fakültelerine girildiği ortaya çıktı. ‘Zekat’ olarak ifade ettikleri ödemelerin ise 10-15 bin dolar civarında olduğu öğrenildi. Ayrıca müşterilere sınıf geçme garantisi bile verilmiş.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yürüttüğü soruşturmada, yurt dışında herhangi bir okulda okumadığı halde sahte diploma ve evraklarla denklik alıp üniversitelerin yurt dışı kontenjanından hukuk, eczacılık ve tıp fakültelerine yerleştiği iddia edilen yapılanma ortaya çıkarıldı.

46 şüpheli hakkında iddianame düzenlenip Ankara 36. Ağır Ceza Mahkemesi’nce kabul edildi. TVS Grup Akademi Eğitim Danışmanlık’ın sahibi Bekir Tavas ile Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı’nda görevli öğretmen Güler Koçak için 19 yıla kadar hapis istendi.

İddianameye göre işlemler 10–15 bin dolar karşılığında yürütüldü; bazı şüphelilerin hiç yurt dışına çıkmadığı, bazılarının da giriş-çıkış tarihlerinin eğitim takvimiyle uyuşmadığı saptandı. Para trafiği ise ifadelerde “zekat parası” olarak açıklandı. İncelemelerde, çok sayıda kişinin sahte belgelerle Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı, Ankara İl Milli Eğitim Müdürlüğü ve Çankaya İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü üzerinden denklik belgesi aldığı belirlendi ve dosya Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’na taşındı.

TEKZİP METNİDİR:

Sayın yetkili Konu Tekzip ve Düzeltme Talebi İhtar Niteliğinde Sayın Yetkili Kurumunuz tarafından yayımlanan ve ismimin geçtiği habere ilişkin olarak söz konusu içerikte yer alan iddiaların henüz yargı mercilerince kesinleşmediğini ve devam eden bir soruşturma kapsamında olduğunu belirtmek isterim. Haberde yer alan ifadeler masumiyet karinesine açıkça aykırıdır ve şahsımın kişilik haklarını ciddi şekilde zedelemektedir. Bu nedenle 1. Haberdeki kesin suç isnadı niteliğindeki ifadelerin derhal düzeltilmesini veya yayından kaldırılmasını 2. Tarafıma eşit görünürlükte cevap ve düzeltme hakkı tanınmasını 3. Aksi takdirde 5187 sayılı Basın Kanunu ve Türk Ceza Kanunu nun ilgili maddeleri uyarınca yasal yollara başvuracağımı ihtar ederim. Bu ihtarın söz konusu yayınla ilgili tüm hukuki süreçlerde delil niteliği taşıyacağını bilgilerinize sunarım. Saygılarımla

Prof. Dr. Bekir Tavas