Heybeliada Ruhban Okulu: Açılabilmesi için YÖK’e bağlanması mı gerekiyor?

1844 yılında din adamı yetiştirmek üzere faaliyete geçen ve 1971’de kapatılan Heybeliada Ruhban Okulu tekrar açılabilecek mi? Sık sık gündeme gelen bu konu katıldığı bir televizyon programında Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’e de soruldu. Tekin bu konuyla ilgili şunları söyledi:

"Heybeliada, dünyada bilhassa Hristiyan camiası tarafından çok önemli bir sembol hâline gelmiş bir yapı, bizim ülkemizde bulunuyor. Benim ziyaretimin esprisi şuydu: Bu konuda verilecek karar; Cumhurbaşkanımız, Dışişleri Bakanlığımız, ilgili bakanlıkların verecekleri bir karar. Bu karar neticesinde eğer siyaseten açılması yönünde bir talimat veya bir siyasi karar oluşursa hangi prosese uygun olarak açılacağını biz yerinde görmek, arkadaşlarla konuşmak üzere oradaydık.

RAPOR HAZIRLANDI

Bir rapor hazırladık. Sayın Cumhurbaşkanımız, dış politikayı yöneten ekibimiz, Dışişleri Bakanlığımız bize açılması yönünde bir şey söylerse biz ona göre hangi düzeyde, ilkokul, ortaokul, lise, üniversite veya lisans sonrası hangi seçeneklere göre, hangi yasal düzenlemeler ışığında açılabileceğine dair gittik ziyaret ettik.

ÖĞRENCİSİ YOK AMA LİSE AÇIK

Nasıl bir yol yürüyeceğimize dair bir yol haritası oluşturduk. Heybeliada'da şu anda ruhban okulu yok, kapalı ama orada bir lise açık, öğrencisi olmamakla beraber. Öğrencisi yok ama hukuken, statü olarak açık.

YÖK İLE HAZIRLIK YAPTIK

Bizimle ilgili kısımda Yükseköğretim Kuruluyla beraber bu konuda bir hazırlığımız var ancak sorun şu: Karşı taraftakilerin de bu okulun düzeyiyle ilgili henüz net bir fikirleri yok. Muhatap olduğumuz kişilerde bir kafa karışıklığı da var.

SIK SIK GÜNDEME GELDİ

Geçtiğimiz 25 Eylül’de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump arasındaki zirvede Heybeliada Ruhban Okulu'nun açılması konusu da gündeme gelmişti. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Heybeliada Ruhban Okulu konusunda gerekli adımların atılacağını, konuyu döndüğünde Patrik Bartholomeos ile görüşeceğini açıklamıştı.

Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin de 2024 Haziran ayında beraberindeki heyet ile restorasyon çalışmaları süren Heybeliada Ruhban Okulu’nu ziyaret etmişti. Tekin, konunun siyasi bir mesele olduğunu, siyasi karar alınırsa okulun açılabileceğini söylemişti. Bunun üzerine, Patrikhane beş kişilik bir komisyon oluşturmuş, bu komisyon önce Milli Eğitim Bakanlığı sonra da YÖK yetkilileri ile görüşmeler gerçekleştirmişti. Ankara'daki eğilim, okulun eskisi gibi MEB bünyesinde açılamayacağı, YÖK çatısı altında olması gerektiği yönünde.

Ayrıca Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis de Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı ziyaretinde bu konu gündeme gelmişti. Erdoğan ise bu ziyaret öncesinde  Yunan gazetesi Kathimerini’ye verdiği röportajda “Heybeliada Ruhban Okulunun açılması amacıyla çalışmalar yapıyoruz. Yunanistan’daki Türk azınlığın eğitim alanında karşılaştığı sorunlarla ilgili de komşumuzdan aynı yapıcı yaklaşımı bekliyoruz” demişti. 

NEDEN KAPATILMIŞTI?

1844 yılında din adamı yetiştirmek üzere faaliyete geçen Heybeliada Ruhban Okulu, 1971 yılında kapatıldı. 1971’de Anayasa Mahkemesi tarafından bütün özel yükseköğretim kurumlarının bir devlet üniversitesine bağlanmasını kararlaştırılmıştı. Heybeliada Ruhban Okulu da ‘özel yüksekokul’ statüsünde değerlendirildi. Okulun varlığını sürdürebilmesinin ancak Türk üniversitelerinden birisine veya bir ilahiyat fakültesine bağlanarak mümkün olabileceği belirtilince Fener Rum Patrikhane’si bu kararı kabul etmedi ve bunun üzerine Heybeliada Ruhban Okulu kapatıldı.