Şiddet yapısal, önlemler polisiye

Manisa’daki okul saldırısı, eğitimde şiddetin önlenmesine yönelik politikaları bir kez daha gündeme getirdi. Raporlarda kalıcı çözümün polisiye önlemlerden değil yapısal sorunların giderilmesinden geçtiğine dikkat çekildi.

Maraş ve Urfa’nın ardından Manisa’nın Turgutlu ilçesinde 11 öğrencinin yaralandığı silahlı saldırı, eğitimde şiddetin önlenmesine yönelik politikaları bir kez daha gündeme getirdi. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) çözümü ağırlıklı olarak polisiye önlemlerde ararken uzmanlar ve eğitim meslek örgütleri, şiddetin kaynağında eğitim sisteminin yapısal sorunlarının yattığına dikkat çekiyor. Sendikalar ve eğitim örgütleri tarafından hazırlanan raporlarda eğitimde köklü bir dönüşüm sağlanmadan şiddetin önlenemeyeceği belirtiliyor. Kalıcı çözüm için tüm eğitim bileşenlerinin sürece dahil edilmesi gerektiğini vurgulanıyor.

Raporlardan çıkan sonucu göre okullarda güvenliği yalnızca kolluk tedbirlerine indirgeyen yaklaşım, şiddeti ortaya çıkaran koşulları ortadan kaldırmıyor. Kalabalık sınıflar, yetersiz rehberlik hizmetleri, derinleşen eğitim eşitsizlikleri ve çocukların karşılanmayan psikososyal ihtiyaçları, eğitim örgütlerinin dikkat çektiği başlıca sorunlar arasında yer alıyor. Eğitimde şiddetle gerçek bir mücadele ise saldırıların ardından alınan güvenlik önlemlerinin ötesine geçilmesini, çocukları şiddetten koruyacak bütünlüklü ve önleyici bir eğitim politikasının hayata geçirilmesini gerektiriyor.

REHBER ÖĞRETMEN SAYISI YETERSİZ

MEB Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün 2025 yılı raporuna göre, Aralık 2025 itibarıyla Türkiye genelindeki okul rehberlik ve psikolojik danışma servislerinde 44 bin 129 rehber öğretmen/psikolojik danışman görev yapıyor. MEB’in 2024-205 örgün eğitim verilerine göre ise 17 milyon 956 bin 523 öğrencinin eğitim aldığı ülkede her 407 öğrenciye yalnızca 1 rehber öğretmen düşüyor.

ERG'nin Eğitim İzleme Raporu 2025'te aktarılan araştırmaya göre öğrencilerin yalnızca yüzde 18'i rehber öğretmenleriyle düzenli görüştüğünü belirtiyor. Sosyoekonomik düzeyi yüksek olan öğrencilerde ise bu oran yüzde 25’e dek ulaşıyor.

SORUN GÜVENLİKLE SINIRLI DEĞİL

Eğitim Reformu Girişimi’nin (ERG) “Bağları Sıkılaştırmak: Adil, Güvenli ve Barışçıl Okullar için Öneriler” raporu ise okullarda şiddetin yalnızca bireysel ya da psikolojik nedenlerle açıklanamayacağını ortaya koydu. Çalışmada, şiddetin bireysel, toplumsal ve yapısal etkenlerle birlikte ele alınması gerektiğine dikkat çekildi.

Okul güvenliğini çocukların yaşam, gelişim, eğitim ve şiddetten korunma hakları kapsamında değerlendirilen raporda şiddetin önlenmesi için yalnızca okul içindeki güvenlik önlemlerinin yeterli olmayacağı vurgulandı. Sosyal eşitsizlikleri ve yapısal sorunları dikkate alan kapsamlı politikalar geliştirilmesi gerektiği belirtilirken, şiddetle mücadelede cezalandırıcı uygulamalar yerine önleyici, koruyucu ve onarıcı mekanizmaların güçlendirilmesi gerektiği vurgulandı.

Okulda şiddetin izlenmesi, erken müdahale mekanizmalarının kurulması, güvenli başvuru yollarının geliştirilmesi ve psikososyal destek hizmetlerinin güçlendirilmesi gibi öneriler sıralandı. ERG’nin önerileri arasında sınav ve performans baskısının azaltılması, ikili eğitimin sonlandırılması ve kalabalık sınıfların azaltılması da yer aldı. Böylece okul güvenliği, yalnızca okul kapısındaki denetimle değil, çocuğun eğitim hakkını ve okul yaşamını doğrudan etkileyen koşullarla birlikte ele alındı.

‘ASAYİŞ DEĞİL PEDAGOJİK SORUN’

Eğitim Sen de 18 Mart 2026’da açıkladığı “Şiddetsiz Okul Deklarasyonu” ile eğitimde şiddetin önlenmesine ilişkin taleplerini sıraladı. Deklarasyonunda sınav merkezli ve rekabet odaklı eğitim sisteminin öğrenciler üzerindeki psikolojik baskıyı artırdığına dikkat çekildi. Kalabalık sınıflar ve ikili öğretimin sona erdirilmesi, her okula yeterli sayıda psikolojik danışman atanması, öğrencilere ücretsiz yemek ve temiz su sağlanması talepleri de yer aldı.

Okulların güvenliğinin pedagojik ilkeler doğrultusunda sağlanması gerektiği belirtilen deklarasyonda öğretmenleri hedef haline getiren, mesleki saygınlığı zedeleyen uygulamalara son verilmesi gerektiği vurgulandı. Bireysel silahlanmanın da önüne geçilmesi gerektiği belirtilen deklarasyonda okullara giriş çıkış için güvenlik önlemleri alınması gerektiği, ancak bunun da pedolojik ilkelere uygun olması gerektiği belirtildi.

‘GÜVENLİ OKUL SADECE POLİSLE KURULMAZ’

Eğitim-İş’in “Eğitimde şiddetle mücadele: Güvenli okullar nasıl mümkün olabilir?” raporu da okul güvenliğini yapısal sorunlarla birlikte ele aldı.

Raporda, okulların silahlı personel ve X-ray cihazlarıyla yüksek güvenlikli alanlara dönüştürülmesinin şiddeti önlemeye yetmeyeceği belirtilirken kalıcı çözümün çocukların psikososyal ihtiyaçlarını merkeze alan güçlü bir okul iklimi oluşturmaktan geçtiği vurgulandı. Raporda, 250 öğrenciye 1 PDR uzmanı standardına ulaşılması gerektiğine dikkat çekildi.

Raporda kalabalık sınıfların azaltılması, ikili eğitimin sonlandırılması, öğretmenlerin mesleki itibarının ve güvencesinin güçlendirilmesi, müfredatın şiddetsiz iletişim, insan hakları ve demokratik yurttaşlık gibi içeriklerle yeniden yapılandırılması gerektiği de belirtildi.

Raporda okul güvenliğinin öğrencilerin iyi oluşunu, eşitliği ve kapsayıcılığı merkeze alan eğitim politikalarıyla sağlanabileceği ifade edildi.

SALDIRI PLANLIYMIŞ

Manisa’nın Turgutlu ilçesindeki İnci Üzmez Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’nde meydana gelen saldırıda, saldırgan H.O.’nun saldırıyı planladığı ancak ciddiye alınmadığı ortaya çıktı. Saldırıda kullanılan anneannesine ait tüfekle yaklaşık bir ay önce atış talimi yaptığı belirlenen H.O.’nun, fişekleri ise anneannesinden aldığı 600 TL ile bir av bayisinden temin ettiği saptandı.

Olay öncesinde cep telefonunu sıfırladığı belirlenen H.O.’nun geçen yıl açık lisede 9. sınıfa devam eden ancak tamamlayamadığı, bunun üzerine bu yıl örgün eğitime kaydolduğu ancak okula düzenli devam etmediği belirlendi. Evinde yapılan aramada H.O.’nun  odasında gamalı haç figürleri ile farklı siyasi ve ideolojik akımlara ilişkin notlar bulundu. Zanlının bir defterinde siyaset, ekonomi ve toplumsal konulara ilişkin görüşlerini içeren manifesto benzeri metinler yer aldığı tespit edildi.

6 ÖĞRENCİ TABURCU EDİLDİ

Manisa Valiliğinden yapılan açıklamada da, saldırıda yaralanan öğrencilerden 6’sının taburcu edildiği duyuruldu. Yoğun bakımdaki 3 öğrencinin ise bilincinin açık olduğu, tedavilerinin sürdüğü vurgulandı.

Kaynak: BirGün