Sosyal medyada yeni dönem: 15 yaş sınırı için düğmeye basıldı

Sosyal medya platformlarına yönelik kurallar yeniden yazılıyor. Çocukların dijital ortamda karşılaştığı riskleri azaltmayı hedefleyen yeni düzenleme ile yaş sınırı, ebeveyn denetimi ve platform yükümlülükleri gündeme geldi. Meclis’e sunulan çalışmada dikkat çeken başlıklardan biri 15 yaş sınırı oldu.

Milliyet'te yer alan habere göre, Türkiye’de çocukların dijital dünyada korunmasına yönelik önemli bir adım atılmak üzere. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yürütülen ve uzun süredir üzerinde çalışılan sosyal medya düzenlemesinde sona gelindi. Hazırlanan kapsamlı çalışma, Meclis’te AK Parti Grubu’na sunulurken, sosyal medya ve çevrim içi platformlara yönelik yaş sınırı başta olmak üzere birçok yeni uygulama gündeme geldi.

DÜZENLEMEYE NEDEN İHTİYAÇ DUYULDU

Bakanlık yetkilileri tarafından yapılan sunumda, çocukların sosyal medya ve dijital platformlarda karşı karşıya kaldığı risklere dikkat çekildi. Dijital bağımlılık, mahremiyet ihlalleri, zararlı içerikler ve aldatıcı reklamların çocuklar üzerindeki olumsuz etkilerinin arttığı vurgulandı. Bu nedenle mevcut mevzuatın güncellenmesi ve daha güçlü bir yasal çerçevenin oluşturulmasının zorunlu hale geldiği ifade edildi.

YASAL DAYANAK VE PLANLANAN DEĞİŞİKLİKLER

Sunuma göre, çocukların internet ortamında korunmasına yönelik olarak İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’da değişikliğe gidilmesi planlanıyor. Yapılacak düzenlemelerle birlikte sosyal ağ sağlayıcılarının çocuklara yönelik sorumluluklarının artırılması hedefleniyor.

SOSYAL MEDYADA 15 YAŞ SINIRI GÜNDEMDE

Hazırlanan çalışmada en dikkat çekici başlıklardan biri sosyal medya kullanımına yaş sınırı getirilmesi oldu. Buna göre, sosyal ağ sağlayıcılarına erişim için alt yaş sınırının 15 olması planlanıyor. 15 yaşını doldurmamış çocukların, ebeveyn izni olsa dahi sosyal medya platformlarına erişememesi gerektiği özellikle vurgulandı.

OYUNLARDA YAŞA GÖRE DERECELENDİRME MODELİ

Çevrim içi oyunlar için doğrudan bir yaş yasağı öngörülmezken, yaşa göre derecelendirme sisteminin güçlendirilmesi planlanıyor. Çocukların yalnızca yaşlarına uygun oyunlara erişebilmesini sağlayacak teknik ve idari önlemlerin hayata geçirilmesi gerektiği ifade edildi.

ETKİLİ YAŞ DOĞRULAMA SİSTEMLERİ ZORUNLU OLABİLİR

Yaş sınırının uygulanabilmesi için sosyal medya platformlarına etkili yaş doğrulama sistemleri kurma yükümlülüğü getirilmesi planlanıyor. Çocukların hesap açmasını engelleyecek bu sistemlerin usul ve esaslarının ise çıkarılacak yönetmeliklerle belirleneceği aktarıldı.

EBEVEYN DENETİMİ VE GÖZETİM HAKKI ÖNE ÇIKIYOR

Sunumda ebeveynlerin çocuklar üzerindeki yönlendirme ve gözetim hakkının dijital ortamda da güçlendirilmesi gerektiği belirtildi. Bu kapsamda, ebeveyn denetim araçlarının sosyal medya platformları için zorunlu hale getirilmesi hedefleniyor. Ailelerin çocuklarının dijital faaliyetlerini daha etkin şekilde kontrol edebilmesinin önü açılacak.

ŞİKAYET MEKANİZMALARI VE RAPORLAMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ

Platformların, yasa dışı veya çocuklar açısından zararlı içeriklere yönelik şikayetlerin elektronik ortamda kolayca iletilebileceği aktif başvuru mekanizmaları sunma yükümlülüğünün kapsamının genişletilmesi planlanıyor. Ayrıca, yaş doğrulama sistemleri ve çocukların erişimini engellemeye yönelik alınan tedbirler hakkında düzenli raporlama yapılması da gündemde.

ALDATICI REKLAMLARA KARŞI EK TEDBİRLER

Düzenleme kapsamında sosyal ağ sağlayıcılarının, çocukları hedef alan aldatıcı ve yanıltıcı reklamlara karşı daha etkin önlemler alması zorunlu hale getirilecek. Bu alandaki denetimlerin artırılması ve yaptırımların netleştirilmesi planlanıyor.

DÜNYADAKİ UYGULAMALAR MASAYA YATIRILDI

Sunumda dünya genelindeki örnekler de ayrıntılı şekilde ele alındı. Çocukların güvenli internet kullanımına yönelik en kapsamlı düzenlemelerin Birleşik Krallık ve Avustralya’da hayata geçirildiği belirtildi. Avustralya’nın, 16 yaş altındaki çocukların sosyal medya kullanımını yasaklayan ilk ülke olduğu hatırlatıldı.

AĞIR PARA CEZALARI DİKKAT ÇEKİYOR

Avustralya’daki düzenlemede sorumluluğun doğrudan platform sağlayıcılarına yüklendiği, kurumsal ihlaller için 2025 yılı itibarıyla 49,5 milyon Avustralya Dolarına kadar idari para cezaları öngörüldüğü aktarıldı. Bu modelin İngiltere ve ABD başta olmak üzere birçok ülkede tartışılmaya devam ettiği ifade edildi.