Türkiye: Zorunlu eğitim süresi düşük, tatil ise fazla

Türkiye’de 12 yıllık zorunlu eğitimin kısaltılması gerektiği tartışılırken ve Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’in de “12 yıllık zorunlu eğitim süresinin azaltılmasının doğru olacağına ilişkin bir kamuoyu oluşmuş durumda” açıklamaları gündemde iken OECD’nin “Bir Bakışta Eğitim 2025” raporu başka bir gerçeğe işaret ediyor. Rapora göre Türkiye’de ilkokul ve ortaokul kademelerinde zorunlu öğretim süresi toplam yıl ve saat açısından OECD ülkeleri ortalamasından düşük durumda.

TEDMEM’in rapordan çıkardığı verilere göre  Türkiye’de ilkokul ve ortaokulda toplam zorunlu öğretim süresi sekiz yılda 6.251 saat iken, OECD ortalamasında bu süre dokuz yılda 7.604 saat. Türkiye’de zorunlu öğretim süreleri ilkokulda 4 yılda toplam 2.880 saat, ortaokul düzeyinde dört yılda toplam 3.371 saat.

ZORUNLU EĞİTİM SÜRESİ

OECD ortalamasında ise zorunlu öğretim süreleri ilkokul için altı yılda toplam 4.560 saat, ortaokul için üç yılda toplam 3.044 saat.  Türkiye’de ilkokulda zorunlu öğretim süresi yıllık ortalama 720 saat, OECD ortalamasında ise 804 saat.

Türkiye’de ortaokulda zorunlu öğretim süresi yıllık ortalama 843 saat, OECD ortalamasında ise 909 saat. OECD ülkelerinde ilkokul ortalama 6 yıl (4–7 yıl), ortaokul ortalama 3 yıl (2–6 yıl) sürerken, Türkiye’de ilkokul ve ortaokul 4’er yıl sürmekte.

HANGİ DERSLERE AYRILIYOR?

Türkiye’de ilkokulda öğretim süresinin %30‘u okuma, yazma ve edebiyat ile %17’si matematiğe ayrılırken, ortaokulda bu oranlar %16 ve %14’e düşmekte. OECD ortalamasında ilkokulda öğretim süresinin %25’i okuma, yazma ve edebiyat ile %16’sı matematiğe ayrılırken, ortaokulda bu oranlar %14 ve %13.

Türkiye’de ilkokulda okul tatili yılda 15 hafta sürerken, OECD genelinde bu süre 13,5 hafta.

ÖĞRETMEN BAŞINA DÜŞEN ÖĞRENCİ

OECD ortalamasında öğretmen başına okul öncesinde 13, ilkokulda 18, ortaokulda ve lisede 13 öğrenci düşmekte. Türkiye’de ise bu sayılar okul öncesinde 17, ilkokulda 18, ortaokulda 13 ve lisede 12.

Türkiye’de ilkokul kademesinde devlet okullarında ortalama sınıf mevcudu 22, özel okullarda 11. OECD ortalamasında ise devlet okullarında ortalama sınıf mevcudu 21, özel okullarda 20. Türkiye’de ortaokul kademesinde devlet okullarında ortalama sınıf mevcudu 28 iken özel okullarda 13’tür. OECD ortalamasında bu sayılar sırasıyla 23 ve 21.

ÖĞRETMENLERİN MAAŞLARI NE DURUMDA?

OECD ortalamasında mesleğin en üst kıdemindeki bir öğretmen mesleğe yeni başlayan bir öğretmene kıyasla kademelere göre %57-62 oranında daha yüksek maaş almakta. Türkiye’de bu oran ortalama %29’.

OECD ortalamasında lise öğretmenlerinin maaşı okul öncesi öğretmenlerine göre %11-16 daha fazla iken Türkiye’de öğretmen maaşları çalışılan kademeye göre değişiklik göstermemekte.

VERİLER NE SÖYLÜYOR?

“Bir Bakışta Eğitim 2025” raporundan öne çıkan veriler, eğitimde hem ilerleme hem de çözüm bekleyen alanlara işaret etmektedir. Okul öncesi ve yükseköğretime erişim artarken, lise ve üniversite mezunlarının istihdam oranlarının düşük kalması, gençlerin önemli bir bölümünün ne eğitimde ne istihdamda olması ve öğrenci başına yapılan harcamaların OECD ortalamasının oldukça altında kalması dikkat çekmekte.

Buna karşın, genç yetişkinler arasında lise mezunu olmayanların oranındaki belirgin düşüş ve yükseköğretim mezunu oranındaki artış, Türkiye’nin eğitim düzeyinde olumlu bir dönüşüm yaşadığını ortaya koymakta. Bu eğilim, uzun vadede toplumsal ve ekonomik gelişim açısından önemli fırsatlar sunma potansiyeli taşımakla birlikte, söz konusu ilerlemenin kalıcı ve kapsayıcı olabilmesi için nitelik, eşitlik ve sürdürülebilirlik boyutlarının güçlendirilmesi gerekmekte.