Üniversiteden kaçış mı var? Yaklaşık 80 bin genç kayıt yaptırmadı

2025 Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) yerleştirme sonuçlarına göre bir yükseköğretim kurumuna yerleşen adayların kayıtlarını tamamlamasının ardından boş kalan kontenjanlar için bugün ek yerleştirme tercihleri alınmaya başladı.

Boş kontenjanlar incelendiğinde bir yükseköğretim kurumuna yerleştiği halde kayıt yaptırmayanların sayısının 79 bin 560 ‘ı bulması “ne oluyor?” sorusuna yol açıyor. Gerçekten ne oluyor? Gençler yükseköğretimden vaz mı geçiyor yoksa ailelerinin ekonomik gücü bu çocukları okutmaya yetmiyor mu? Ya da yurtdışı seçeneği mi gündemde?

YERLEŞİP KAYIT YAPTIRMAYANLAR

Ek yerleştirme ilk merkezi yerleştirmenin ardından boş kalan kontenjanların yanı sıra yerleştiği halde kayıt yaptırmayanlar nedeniyle oluşan boş kontenjanlar için yapılan bir uygulama. İlk merkezi yerleştirmenin ardından ön lisans ve lisans programlarına yerleşme hakkı kazanan aday sayısı 778 bin 298 olurken, toplam boş kontenjan sayısı 59 bin 743 olarak gerçekleşmişti. Ancak yerleştiği halde kayıt yaptırmayanlar ki;  Rehberlik uzmanı Salim Ünsal’ın çalışmasına göre bunların sayısı 79 bin 560 olunca boş kontenjan da 138 bin 920 olarak gerçekleşti. İşte adaylar kayıt yaptırmayanlar nedeniyle boş kalan bu  kontenjanlar için tercihte bulunacak.

NEDEN VAZGEÇİYORLAR?

Ancak 79 binin üzerinde adayın kazandığı halde üniversite eğitiminden vazgeçmesinin nedeni nedir?

-Bu gençler yanlış tercih mi yaptı, yani kazandıkları halde okumak istemeyecekleri programlara mı yerleşti ve bu yüzden mi gitmekten vazgeçti?

-Yoksa bu çocuklar üniversite eğitimi için yurtdışına mı gidecekler? Bazı ülkeler bildiğiniz gibi kabul koşulları arasında Türkiye’de bir yükseköğretim kurumuna yerleşmiş olmayı şart koşuyor.

-Ya da ailelerin ekonomik gücü bu çocukları kazandıkları üniversitelere yollamaya yetmiyor mu? Başta İstanbul olmak üzere yurt ve ev kiralarındaki artışlar üniversite eğitiminden vazgeçiriyor mu?

Bence YÖK, bu 79  bin gence ulaşarak, neden kayıt yaptırmadıklarını araştırmalı.

LİSE SONLARIN YARIDAN FAZLASI TERCİH BİLE YAPMADI

Çünkü sadece bu 79 bin genci değil, başka verileri de konuşmak gerekiyor.

O veriler nedir derseniz;

Bu yıl ilk kez YKS’ye giren yani üniversiteli olma yolunda ilk adımı atmaları beklenen lise son sınıfları konuşalım. Bu yıl hakkı olduğu halde tercih yapmayan 897 bin 865 aday içinde en dikkat çeken son sınıf öğrencileri. Yerleştirme puanı hesaplanan son sınıf öğrenci sayısı 812 bin 210 olurken, yalnızca 394 bin 450 genç tercih yaptı. Son sınıfların yarıdan fazlası 417 bin 760’ı ise tercih yapmadı. Oran  %51,43.

Bu öğrenciler neden tercih yapmadı?

Acaba bu öğrenciler yurtdışına mı gidiyor, puanları mı beğenmedi yoksa yükseköğretime olan inançlarını mı yitirdi?

Siz de merak etmiyor musunuz?

NE KADAR BOŞ KONTENJAN VAR?

Ünsal’ın ÖSYM sitesinde yayımlanan ek yerleştirme kılavuzu verilerini dikkate alarak yaptığı çalışmaya göre toplam 138 bin 920 boş kontenjan var. Bunların içinde şehit gazi yakınlarına ayrılan kontenjan 3 bin 144, depremzede kontenjanı 806 ve 34 yaş üstü kadın kontenjanı ise 3 bin 444. Bu özel kontenjanlar çıkarıldığında genel boş kontenjan 131 bin 526.

Bu genel kontenjanın dağılımı ise şöyle:

Devlet üniversiteleri: 53.823

Vakıf üniversiteleri: 69.051
KKTC üniversiteleri: 8.213

Diğer (yurtdışı); 439

VAKIF ÜNİVERSİTELERİNE KAYIT YOK

Bu tabloyu ilk merkezi yerleştirme sonuçlarıyla karşılaştırdığımızda asıl kayıt yaptırmaktan vazgeçenlerin vakıf ile KKTC üniversitelerine yerleşenler oldukları dikkat çekiyor. Vakıf üniversitelerinde ilk merkezi yerleştirmenin ardından boş kontenjan 44 bin 412 oldu. Ama bu sayı boş kontenjan varken, bu sayı 69 bin 51 oldu. 24 bin 639 öğrenci vakıf üniversitelerine yerleşmelerine rağmen kayıt yaptırmaktan vazgeçti.

KKTC üniversitelerinde de ilk merkezi yerleştirmenin ardından boş kontenjan 5 bin 930 iken, şu anda kayıt yaptırmayanlarla bu sayı 8 bin 213, yani 2 bin 283 kayıt yaptırmayan oldu.

EK YERLEŞTİRMEYE KİMLER KATILABİLİR?

Ek yerleştirme tercihleri 30 Eylül saat 23.59’da son bulacak. Başvuru ücreti 130 TL. Ücreti ödemek için son tarih 1 Ekim 2025 tarihi saat 23.59.

KİMLER KATILABİLİR?

Ek yerleştirmeye bir yükseköğretim kurumuna yerleşmemiş, tercih yapan ya da yapmayan tüm adayların katılma hakları bulunuyor. Ayrıca özel yetenek sınavıyla bir yükseköğretim programına katılan adayların da ek yerleştirmeye katılma hakları var.

Merkezî yerleştirmede bir yükseköğretim programına yerleştirilen adaylar, ek yerleştirme için başvuramaz. Bu adaylar yerleştikleri programa kayıt yaptırmamış olsalar da ek yerleştirmeye başvurma hakları yok.