Yurt dışı üniversite: Talep nasıl artıyor? Sadece uluslararası değil, ‘ulusal’ diploma da yeterli oluyor

Son yıllarda Türkiye’nin köklü liselerinin mezunlarının üniversite tercihi Türkiye’den yurt dışına döndü ve bu grafik giderek yükseliyor. Yurt dışına IB, Abitur, Matura, Maturita, AP gibi uluslararası diploma ya da sertifika programlarını bitirenlerin gittiği düşünülerek, bu programlara yönelik kısıtlamalar gündeme gelmişti.

Ancak yurt dışında üniversite okumak için sadece uluslararası diploma ya da sertifika programlarından mezun olmak ya da yabancı özel liselerin mezunları olmak şart değil. Ulusal müfredatı takip eden yani Milli Eğitim Bakanlığı diplomasıyla liseden mezun olan öğrenciler de yurt dışı ünivesitelerden diploma notları ve dil yeterlilik belgeleriyle kabul alabiliyor. Yani uluslararası bir diploma ya da sertifikaya sahip olmadan da yurt dışında üniversite okunabiliyor.

SORUMLU PROGRAMLAR MI?

Bu nedenle “yurt dışına gidişin sorumlusu olarak uluslararası programları” görmekten vazgeçmek gerekiyor ve en önemlisi de Türkiye’nin “beşeri sermayesi” olan bu gençlerin neden tercihlerini yurt dışından yana kullandıklarını araştırmak gerekiyor.

Üstelik bu yurt dışına gidiş oranları sadece toplumu değil, bu çocukların okudukları okulların yöneticilerini de şaşırtır durumda. İşte pervinkaplancom instagram yayınında konuğum olan okul yöneticilerinin mezunlarının yurt dışına gidiş oranlarıyla ilgili paylaştıkları bilgiler:

TÜRKİYE'YE HAZIRLAYAN OKULDU

Amerikan Robert Lisesi Türk Müdür Nilhan Çetinyamaç:  Robert Kolej, 6-7 yıl öncesine kadar öğrencilerinin Türkiye’ye hazırlandığı ve Türkiye’de eğitimlerine devam ettiği bir okuldu. Sanki algı Amerikan okulu ve yurt dışına gönderiyor şeklinde. Ama ben 11 yıldır okuldayım, 10 yıl önce yurt dışı oranı %30, Türkiye’de devam eden öğrenci sayısı %70 idi. 10 senede tam aksi yöne değişti. 2024’ten önce okulun %50’si yurt dışına giderken, 2023’te bu oran %60, 2024’te 72 oldu. Geçen sene bu oran %77’yi buldu. Bu sene başvurular hala sürüyor ama öğrencilerin %79’u yurt dışına karar kılmış durumda.

ORANLAR TERSİNE DÖNDÜ

Üsküdar Amerikan Lisesi Müdürü Ayşe Hillhouse: 173 mezun verdik ama öncelikle şunu söyleyeyeyim. 29 yıldır bu okulda görevliyim. Çok farkı yüzdeler gördüm, bundan 30 yıl önce %30 kadar öğrenci büyük çoğunluğu ABD olmak üzere yurt dışına giderken, yıllar içinde bu oranlar değişti. Önce %50’lere geldi ve şu sırada tam tersine döndü, öğrencilerimizin %75’i yurt dışına gitmeyi hedeflerken %25 kadarı  Türkiye’de kalmayı tercih etmekte.

ULUSAL DİPLOMA İLE GİDİYORLAR

İzmir Amerikan Koleji Müdürü Didem Erpulat: Geçen sene 174 mezun verdik. Bunların 104’ü IB programı öğrencisiydi ama 153 öğrenci yurt dışına gitti. Yani sadece IB öğrencileri değil, ulusal programdan da yurt dışına gidiyorlar. Eskiden net bir ayrım vardı; ‘IB programındakiler yurt dışı, ulusal programdakiler Türkiye’ diye. Ama şimdi ulusal programdakiler de gidiyor. Sadece 21 öğrenci Türkiye’de kaldı. Bu sene de 170 son sınıfın 155’ine 15 ayrı ülkeden toplam 736 kabül geldi. Bunlar da gidecekler.

SADECE 5 ÖĞRENCİ KALDI

Galileo Galilei İtalyan Lisesi Türk Müdür Başyardımcısı Deniz Hadımoğlu: Geçen sene mezunlarımızdan yalnızca 5 öğrencimiz Türkiye’de kaldı.  Öğrencilerimizin % 80’i İtalya’yı tercih ediyor.

Hisar Okulları Lise Müdürü Okan Uzelli: Geçen sene de bu sene de aynı oranlar. Ortalama 135 öğrenci mezun ediyoruz ve sadece 5 tanesi Türkiye’de kalıyor. Biz öğrencilerimize ‘yurt dışına git, ya da kal’ demiyoruz, bizim sorumluluğumuz nereyi hedefliyorsa onları oraya hazırlamakla sorumluyuz.

Tarsus Amerikan Koleji Müdürü Erkan Gültekin: Geçen sene 124 mezun verdik, bunlardan 81 yurt dışına gitti.

ARTMIŞTI VE ÖYLE DE KALDI

Alman Lisesi Türk Müdür Başyardımcısı Melek Yıldırım: Yurt dışında gidenlerin sayısı artıyor demiyorum artmıştı ve öyle de kaldı. Artık gitmeyen 1-2 öğrenci var, ya da Abitur’u başaramayan öğrencilerimiz. Onlar ya ülkede kalacak ya da bir kez daha Abitur hakları var, girecekler ve belki de onlar da gidecek. Son yıllarda neredeyse tümü yurt dışını tercih ediyor.

 MEF Okulları Genel Müdürü Fikret Mulhan: Son yıllarda öğrencilerir yurt dışı talebi sürekli artıyor. Mezunlarımızdan yurt dışına üniversiteye gidenlerin sayısı %80’i buluyor.

İTÜ GVO Özel Ekrem Elginkan Lisesi Müdürü Serap Sarıgül Hazar: Önceki yıllara göre artış söz konusu. 2020’den önce  %15-20 oranındaki yurtdışı talebi artık %50’ye çıkmış durumda, 90 mezun veriyoruz yarısı yurt dışı tercih eriyor. IB şart değil, IB olmadan da ulusal programı bitiren öğrenciler de yurt dışına gidebiliyor. Bu şekilde giden öğrencilerimiz de var.  

FMV Işık Okulları Eğitim Kurumları Direktörü ve Kurucu Temsilcisi Müge Yalım Alpan: Bu kurumun uzun yıllardır üyesi olarak son 5 yıldır yurt dışına artan oranda bir gidiş var. İlk başlarda %20 oranı bile bizi şaşırtırken geçen sene %40’lara çıktı. Bu yılın oranını da göreceğiz. Şaşırıyoruz çünkü bu oran bizim için yüksek. Bizim öğrencilerimiz de velilerimiz de öğrenimlerini Türkiye’den yana kullanırdı.

SEV Amerikan Koleji (SAC) Müdür Yardımcısı Aydoğan Eker: Benzer trend izliyor, her geçen yıl %3-5 artış oluyor. Yüzde 75-80’i yurt dışını tercih ediyorlar.

Galatasaray Lisesi Müdürü Prof. Dr. Reşat Dabak: Bizde ortaokuldan gelenler de dahil yılda ortalama 150 öğrenci mezun oluyor. Biz de oran çok yüksek değil, yaklaşık her yıl 40 öğrenci gidiyor, onlar da burs alırlarsa gidiyor.

Sainte Pulcheire Fransız Lisesi: Mezunların %87’si yurtdışını tercih etti.

Saint Michel Fransız Lisesi: Geçen sene %74,84’ü yurtdışına gitti.

Saint Benoit Fransız Lisesi: Mezunlarının %80 ‘inin tercihi yurtdışı oldu.

 İzmir Saint Joseph Fransız Lisesi: Mezunlarının % 85’i yurtdışına gidiyor.

İstanbul Erkek Lisesi: Alman gazetesi Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) lisenin son yıllardaki mezunların %90’dan fazlası üniversite için Almanya ve İsviçre’ye gittiklerini ve geri dönmediklerini dile getirmiş ve geçen sene 155 Abitur mezunundan 146’sının üniversite için yurt dışını tercih ettiklerini yazmıştı.